Sensopathisch spel: voelen, ontdekken en vertellen zonder woorden
Een bak met zand, klei tussen de vingers of handen vol scheerschuim. Voor volwassenen lijkt het miss...
Herken je dit? Je staat tegenover je kind, het is voor de zoveelste keer strijd en de frustratie loopt hoog op. Je kind schreeuwt, negeert je volledig of krijgt een driftbui. Je denkt: waarom wil mijn kind niet luisteren? Het voelt als onwil, alsof je kind je bewust tegenwerkt of jouw grenzen negeert.
In mijn spelkamer zie ik vaak iets anders. Achter gedrag dat lijkt op ‘niet willen’, zit vaak een heel andere boodschap verstopt. Een beetje als een puzzelstukje dat net niet past.
De vraag die alles verandert is niet: “Waarom doet mijn kind zo lastig?” Maar: “Wil mijn kind niet luisteren, of kan het op dit moment simpelweg even niet?” Met dat laatste bedoel ik dat er soms even een storm in dat kleine hoofdje raast waardoor de ‘luister-antenne’ geen signaal ontvangt.
Om de strijd in huis weer om te buigen naar gezelligheid, helpt het om met een andere bril te kijken. Zie het als het verschil tussen motivatie en vaardigheid.
Soms geven we kinderen een standje voor gedrag dat ze simpelweg nog niet beheersen. Dat is niet alleen frustrerend voor jou, maar het haalt ook de glans van het zelfvertrouwen van je kind af. En dat is zonde, want elk kind verdient het om te stralen!
Bij Speltherapie Praktijk Eindhoven houden we van simpele tools. Het WWW-tje is een handig hulpmiddel om te onderzoeken of je kind iets niet wil of nog niet kan. WWW staat voor: Wat Werkt Wel.
In plaats van te focussen op wat er misgaat, gaan we op zoek naar de successen. Vraag jezelf eens af voordat je reageert: “Heeft mijn kind dit gedrag in een vergelijkbare situatie al eens wél laten zien?”
Deze snelle check voorkomt veel strijd en misverstanden die niemand wint.
Het lijkt soms alsof je kind je expres tegenwerkt. Toch ligt de oorzaak vaak ergens anders. Loop deze punten eens langs.
Is je kind boos, bang of verdrietig? Dan staat het logische denkvermogen tijdelijk uit. Je kind zit in de overlevingsstand en kan op dat moment simpelweg niet luisteren. Stop met uitleggen en discussiëren en benoem eerst het gevoel, bijvoorbeeld: ik zie dat je boos bent. Pas als de rust terug is, komt er ruimte om te luisteren.
Ruim je kamer op klinkt simpel, maar kan voor een kind voelen als een onoverzichtelijke berg. Het gevolg is blokkeren en niets doen. Maak de opdracht klein en concreet, bijvoorbeeld: leg eerst je auto’s in de bak.
We verwachten soms dat jonge kinderen hun impulsen beheersen of dat tieners perfect plannen, terwijl hun brein daar nog volop in ontwikkeling is. Sta stil bij de vraag of wat je vraagt past bij de leeftijd en het karakter van je kind.
Wat eruitziet als niet willen luisteren, is soms een poging om grip te krijgen. Te veel dwang roept verzet op. Geef keuzes binnen jouw kader. Niet: nu tandenpoetsen. Wel: wil je eerst je tanden poetsen of eerst je pyjama aan?
Na een lange schooldag is het emmertje vaak vol. Wat lijkt op dwars gedrag, is in werkelijkheid een systeem dat even niet meer kan. Verlaag je verwachtingen en kies voor rust in plaats van uitleg.
Kinderen die vaak het gevoel hebben dat ze het verkeerd doen, stoppen soms met proberen. Niet luisteren is dan een vorm van zelfbescherming. Focus op succeservaringen en benoem wat wél lukt.
De sleutel tot verandering ligt bijna altijd in de relatie. Een kind dat zich veilig en begrepen voelt, wil van nature samenwerken. In de drukte van alledag vergeten we dat soms en schieten we in corrigeren en mopperen. Sta de volgende keer even stil, adem diep in en vraag jezelf af: wil mijn kind niet luisteren, of kan het dit moment niet? Die kleine verschuiving in kijken scheelt niet alleen strijd, maar zorgt ook voor meer rust en verbinding in huis.
Lukt het even niet alleen en blijft het een strijd? Je hoeft het niet alleen te doen. Laten we samen kijken hoe we die glimlach weer terugkrijgen.
